أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
316
قانون ( فارسى )
4 - روز سيزدهم در درجهء چهارم مناسب براى بحران از راه طبيعى منحرف شده مىآيد . روز سيزدهم براى بحران بسيار كمتوان است . و از روزهايى نيست كه بحران در آن روى دهد . 5 - در روز ششم - كه در درجهء پنجم بحران انحرافى به حساب مىآيد - بحران رخ مىدهد ليكن بحران روز ششم بحرانى خوب و پسنديده نيست و حتى اگر بحران بيمارى در ششمين روز بيمارى رخ داد و بد بحرانى نباشد ، بحرانى است كه با دشوارى روبرو مىباشد و پنهان و ناقص است و خالى از خطر نمىباشد . حالت بحران در روز ششم بيمارى - از آنجا كه بسيار كمبحران در آن روى مىدهد - بر ضد روز هفتم عمل مىكند و مثل اين است كه به روز هفتم - كه از روزهاى خوب بحران است - رشك مىبرد . ازاينرو يابد است يا اقلا سبب مزاحمت بيمار مىشود . بحران روز ششم بيمارى ، در روز چهارم نشانيهايش پيدا مىشوند و خبر از بحران در روز ششم مىدهند . اكثرا نشانيهاى بحران روز ششم - كه در روز چهارم پيدا مىشوند - بدخبرند و بسيار كم اتفاق مىافتد كه نشانى از بحران خوب داشته باشند . در اكثر نشانيهاى بحران روز ششم - كه در روز چهارم خودنمايى مىكنند - نشانيهاى ترساننده از قبيل : حالات سكته و غش كردن پيدا مىشوند و بويژه اگر تخليه در آن رخ دهد كه بيمار همراه قى كردن غش مىكند . از اثر بحران روز ششم بيمار به كلى از نا مىافتد ، به لرزه و چندش مبتلا مىشود ، نبضش از كار مىافتد و اگر احتمالا در آن روز بيمار عرق كند عرقش طبيعى نيست . ممكن است اگر در روز ششم بحران رخ داده و بيمار با تخليه از جسم روبرو شود ، شدت بحران كاهش يابد و به منظور تكميل بحران ، خراجهايى در بدن پيدا شود ، يرقان به بار آيد ، ادرار بيمار نوميدكننده بوده و تهنشين بد و ناپسند داشته باشد . روىآورهاى ذكر شده كه به اين درجه از بدى و ناپسندى بودند ، در حالى است كه بحران به سلامت بگذرد ؛ پس فكر كن كه اگر به سلامت نگذرد نتيجه چه خواهد بود ؟ حتى سلامت بعد از بحرانى كه در روز ششم بيمارى مىآيد ناپايدار بوده و بسيار محتمل است كه بيمارى به زودى برگردد . جالينوس در اين باره عبارتى دارد و مىفرمايد : « روز هفتم بيمارى به پادشاهى عادل و رعيتپرور مىماند و روز ششم - كه بحران در او روى دهد - به پادشاه غلبهيافتهء ستمگر شبيه است . » روز هشتم بيمارى براى بحران با روز ششم بسيار فرق ندارد و به هم نزديكند . روزهاى خوب و بد براى بحران 1 - بهترين روزهاى مناسب بحران در درجهء اول روز هفتم و روز چهاردهم بيمارى است . 2 - در درجهء دوم روزهاى نهم ، هفدهم و بيستم مىآيد ، كه مناسب بحرانند و خوبند . 3 - در درجهء سوم روز پنجم ، بعد از آن روز چهارم ، روز هجدهم و بعد از آن روز سيزدهم مىآيد . اين را نيز بدان ! كه بهترين و نيرومندترين و نتيجهبخشترين بحران و بهترين روزهاى پيشدرآمد بحرانى آن است كه در روزهاى نزديكتر به پيدايش بيمارى پديد آيند . تا بيمارى طول كشيد نتيجهبخشى بحران ناتوانتر است .